1. In de gemeente Vijfheerenlanden zijn ruim 75 nieuwbouwprojecten gepland. In de periode 2025-2030 zijn er in de provincie Utrecht in totaal 70.720 woningen nodig, waarvan 26.240 om het woningtekort te verminderen.
2. In Vijfheerenlanden wordt op grote schaal aan bewonersparticipatie gedaan. Wethouder Joop van Montfoort erkent dat omwonenden bij nieuwbouwprojecten meepraten en bezwaren kunnen indienen.
3. Bezwaren van bewoners leiden vaak tot vertragingen bij nieuwbouwprojecten. Twee jaar geleden liep één op de drie nieuwbouwprojecten vertraging op door bezwaren. Veel projecten lopen momenteel vertraging op.
4. Vertragingen van projecten kunnen oplopen tot vier jaar. Participatie, het betrekken van bewoners bij bouwplannen in een vroeg stadium, kan leiden tot vertragingen van een jaar tot anderhalf jaar voor projecten, maar kan ook tijd besparen.
5. In Ameide verzetten 350 inwoners zich tegen bouwplannen voor de J.W. van Puttestraat. Zij willen voorkomen dat een historische plek wordt aangetast.
6. In Vianen willen senioren hun woningen aan het Batensteinplantsoen behouden. Op deze locatie moeten in 2033 196 woningen staan, wat een toename is van 139 woningen ten opzichte van de huidige situatie.
7. In Hagestein was er protest tegen de bouw van een nieuwe school.
8. Argumenten die bewoners aanvoeren tegen bouwplannen zijn onder andere: het aantasten van een historisch deel van een dorp, het willen behouden van bestaande woningen waar men al lang zelfstandig woont, het te druk worden, het verdwijnen van groen, te veel parkeeroverlast en een daling van de waarde van woningen.
9. Volgens een hoogleraar is het egoïstisch dat de grootste groep Nederlanders, die een goed bestaan heeft met lage woonlasten, niet wil dat er in hun buurt wordt gebouwd voor mensen met woningnood. Het algemene belang van het terugdringen van de woningnood kan zwaarder wegen dan individuele belangen, ook al betekent dit dat mensen moeten verhuizen.
10. Een voorgestelde maatregel is dat bezwaren direct bij de Raad van State terechtkomen en dat er binnen een halfjaar uitspraak wordt gedaan. Er moet ruimte blijven voor discussie tussen gemeente en bewoners, waarbij rekening wordt gehouden met zowel het algemene als het individuele belang.