De Nederlandse bruggen, wegen, sporen en vaarwegen kampen met aanzienlijk achterstallig onderhoud en dreigen niet meer te voldoen aan de eisen van deze tijd. De fundering van de Nederlandse wegen en sporen is zeventig jaar oud, een leeftijd waarop het materiaal niet is berekend op de huidige verkeersintensiteit en de specificaties van moderne voertuigen. Tientallen jaren van te weinig onderhoud hebben geleid tot een infrastructureel tekort dat nu dringende aandacht vereist.

De veroudering brengt ook consequenties met zich mee op het gebied van defensie. Op veel plaatsen zijn bruggen en wegen niet berekend op zware militaire transporten, wat ertoe leidt dat Nederland gedeeltelijk niet voldoet aan de NAVO-eisen. Minister Vincent Karremans benadrukt de urgentie: "niets doen is geen optie" voor de staat van de infrastructuur.

De totale kosten voor het noodzakelijke onderhoud en de vernieuwing van de infrastructuur tot het jaar 2040 worden geschat op 80 miljard euro. De komende jaren zal er een bedrag van 16 miljard euro worden vrijgemaakt voor deze werkzaamheden. Echter, het mobiliteitsfonds, dat de aanleg, het beheer en het onderhoud van wegen, spoor en vaarwegen financiert, bevat geen reserveringen voor het gemaal bij IJmuiden en de Haringvlietbrug, ondanks dat beide installaties verouderd zijn.

Karremans omschrijft de huidige situatie als "de grootste verbouwing van het mobiliteitsfonds ooit" en stelt dat dit "pijnlijke keuzes" vereist. Het kabinet staat voor de uitdaging om te bepalen welke infrastructuurprojecten prioriteit krijgen, aangezien niet alle werkzaamheden gelijktijdig kunnen worden uitgevoerd. Daarom wordt de Tweede Kamer gevraagd mee te denken over de te maken afwegingen voor de toekomstige infrastructuurplannen.

Uit berichtgeving van RTL Nieuws is naar voren gekomen dat er 29 projecten geschrapt zullen worden. In plaats daarvan zullen zestien nieuwe projecten van start gaan, waaronder de realisatie van de Nedersaksenlijn. Om kosten te besparen, hoopt Karremans efficiënter te werken en minder regels toe te passen. Een van de voorgestelde oplossingen is het bouwen van bruggen zonder pijlers over rivieren en kanalen, mits dit doelmatig blijkt. Het kabinet en staatssecretaris Annet Bertram hebben echter aan de Kamer gemeld dat niet alle bruggen zonder pijlers een doelmatige keuze zijn.

Het kabinet noemt 'innovatie' als een middel om de kosten te drukken, hoewel de specifieke invulling van deze innovaties nog niet is uitgewerkt. De plannen van het kabinet zullen officieel worden gepresenteerd bij de Calandbrug in Rotterdam.