1. De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky opgeroepen om plaats te maken als president. Dit uitte hij nadat Zelensky kritisch reageerde op een dieseldeal tussen Rusland en de VS, waarbij Rusland geld zou ontvangen in ruil voor diesel. Zelensky beschouwde deze deal als een "investering in een oorlog die moet worden beëindigd, niet verlengd".
2. De dieseldeal wordt gezien als een poging van Trump om toenadering te zoeken tot de Russische president Vladimir Poetin. Volgens Amerikadeskundige Andrew Gawthorpe legt deze deal het verschil in morele afwegingen tussen de VS en Europa ten aanzien van Rusland bloot, waarbij Trump de binnenlandse dieselprijzen belangrijker vindt dan de gevolgen voor Oekraïne. Desondanks handhaaft Trump wel andere sancties tegen Rusland en had hij sneller sancties en steun aan Oekraïne kunnen afbouwen.
3. De Britse premier Andy Burnham en de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul hebben zondag 11 oktober 2026 hun steun aan de Oekraïense president uitgesproken. De relatie tussen de VS en de EU vertoont spanningen, waarbij Trump wordt gezien als een onbetrouwbare partner die tegen het Europese belang en de Europese afspraken ingaat.
4. Europa en de VS zijn wederzijds afhankelijk, zoals blijkt uit de druk die Trump vorige week uitoefende op de EU om strategische oliereserves vrij te geven. Dit leidde tot een akkoord om 100 miljoen vaten olie en diesel vrij te geven via de G7 en het Internationaal Energieagentschap (IEA). De kwetsbaarheid van Europa wordt onderstreept doordat Trump beslissingen kan nemen zonder overleg en zonder gevolgen. Het argument dat Europese landen te vaak toegeven aan de VS wordt genoemd als een trend die op dit soort momenten doorbroken kan worden.
5. Gawthorpe stelt dat Trump Oekraïne niet zomaar in de steek zal laten, omdat grote verliezen voor Oekraïne gezichtsverlies voor de NAVO, Europa en de VS zouden betekenen. De huidige aanpak wordt niet effectief genoeg geacht en er wordt gepleit voor een daadkrachtiger Europa, vergelijkbaar met het Europese optreden tijdens de Groenlandkwestie. De recente uitspraken van Trump en de dieseldeal worden nog niet gezien als een koerswijziging in de aanpak van de Oekraïneoorlog.
6. In het verleden heeft NAVO-leider Mark Rutte geprobeerd om problemen in de relatie tussen Zelensky en Trump te sussen na een ruzie in maart 2025.