1. Op 29 september 2026 publiceerde Binnenlands Bestuur de uitkomsten van een onderzoek naar de macht en invloed van Microsoft binnen Nederlandse gemeenten. 80 procent van alle gemeentelijke processen draait op diensten van Microsoft. Ambtenaren gebruiken Microsoft-producten zoals Word, Outlook, Teams en cloudopslag, beveiliging en data-analyse. De Nederlandse gemeenten betaalden vorig jaar gezamenlijk bijna 185 miljoen euro aan Microsoft. Microsoft is al decennialang een van de belangrijkste ICT-leveranciers van de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven.
2. Amerikaanse veiligheidsdiensten kunnen in alle Nederlandse overheids- en bedrijfsdossiers kijken die gebruik maken van Amerikaanse technologie. Volgens IT-experts geeft het gebruik van Amerikaanse producten en diensten de Amerikaanse overheid toegang tot alle hiermee opgeslagen gegevens. Amerikaanse wetgeving, waaronder de CLOUD Act, verschaft Amerikaanse veiligheidsdiensten vrijwel ongelimiteerde toegang tot Nederlandse overheidsdossiers. De CLOUD Act (2018) verplicht Amerikaanse techbedrijven en IT-providers om data van gebruikers te overhandigen aan de Amerikaanse overheid wanneer daar een geldig Amerikaans bevelschrift of dagvaarding voor ligt. Het maakt niet uit waar de data fysiek zijn opgeslagen; zelfs als de gegevens in een Europees datacenter staan, vallen de data onder de CLOUD Act zodra de beheerder een Amerikaans moederbedrijf is.
3. De soevereiniteit van Nederlandse overheidsdata is in het geding, omdat deze afhankelijk is van de grillen van Amerikaanse veiligheidsdiensten. Microsoft is er al van beschuldigd dat het vertrouwelijke informatie van Nederlandse ambtenaren aan de Amerikaanse overheid heeft overhandigd. Alle privégegevens van Nederlandse staatsburgers behoren tot de Nederlandse overheidsdata. Als de VS een strafrechtelijke verdenking heeft tegen een Nederlandse burger, kunnen via de CLOUD Act alle relevante informatie over die Nederlander worden opgevraagd. De Amerikaanse overheid kan met de CLOUD Act ook de bedrijfsgegevens van Nederlandse multinationals inzien. De CLOUD Act maakt geen onderscheid tussen overheidsdata, persoonsgegevens van burgers of commerciële bedrijfsgegevens van private ondernemingen. Geheim onderzoek – research & development – van Nederlandse bedrijven kan in handen van de Amerikaanse overheid komen, wat een bedreiging kan betekenen voor Nederlandse octrooien en productontwikkeling. Zodra een Nederlandse multinational gebruikmaakt van een IT-dienstverlener die onder de Amerikaanse jurisdictie valt, zijn de bedrijfsgegevens opeisbaar voor de VS, mits de Amerikaanse overheid een strafrechtelijk onderzoek tegen een individu of bedrijf heeft geopend.
4. Het kabinet zegt dat de overheid minder afhankelijk moet worden van Amerikaanse technologie, maar onderhandelt ondertussen over een nieuw collectief meerjarig contract met Microsoft.
5. De EU heeft pogingen ondernomen om Europese overheden, burgers en bedrijven te beschermen met het Data Privacy Framework (DPF). Het DPF blijkt juridisch niet toereikend te zijn om de VS te beletten toegang te krijgen tot informatie op elk niveau. Een oplossing die wordt gevolgd, vooral door het Nederlandse grootbedrijf, is het voorzien van bedrijfsencrypties voordat gegevens de cloud ingaan. Niet alle gemeenten hebben geld voor deze encryptieoplossing.
6. Op 28 september publiceerde Indepen een artikel over incidenten waarbij de Tweede Kamer door de Algemene Rekenkamer niet tijdig, niet volledig of helemaal niet werd geïnformeerd over financiële zaken waarover zij zeggenschap zou moeten hebben.
7. Het Montesquieu Instituut heeft onderzoek gedaan naar de wijze waarop in Nederland met de scheiding der machten en de democratie wordt omgegaan. Het Montesquieu Instituut heeft uitgebreid geschreven over de juridische betekenis van artikel 68 van de Nederlandse Grondwet, dat de regering een informatieplicht oplegt aan het parlement. Het Montesquieu Instituut schreef in 2020 dat zich vooral de afgelopen twintig jaar forse conflicten hebben voorgedaan over de vraag of de Kamer tijdig, volledig en adequaat werd geïnformeerd. De meest geruchtmakende onderzoeken van het Montesquieu Instituut naar schendingen van artikel 68 van de Grondwet betreffen Srebrenica, de Bijlmerramp, de Betuwelijn, woningbouwcorporaties, grote ICT-projecten binnen de overheid en de toeslagenaffaire. Het Montesquieu Instituut deed onderzoek naar schendingen inzake de toeslagenaffaire, met name een document van de Belastingdienst dat niet was verstrekt aan de commissie-Donner en de Tweede Kamer.
8. Parlement.com beschrijft het parlementair onderzoek naar infrastructuurprojecten, waaronder de Betuweroute en HSL-Zuid, waarbij de Tweede Kamer eenderde van de gewenste informatie niet kreeg en de ontvangen informatie in ruim tweederde van de gevallen onjuist, onvolledig of onvoldoende onderbouwd was. De Betuwelijn kostte uiteindelijk meer dan het viervoudige van waar het parlement goedkeuring voor had gegeven.
9. De Tijdelijke Commissie Besluitvorming Uitzendingen constateerde in 2000 dat de informatievoorziening aan de Tweede Kamer te wensen overliet, met name bij Defensie. De parlementaire enquête woningcorporaties (2012–2014) constateerde dat ministers van Volkshuisvesting hun werk kwalitatief onvoldoende hadden uitgevoerd. In een parlementair onderzoek naar ICT-projecten werd vastgesteld dat de overheid de informatieplicht tegenover het parlement onvoldoende naleefde. In 2019 stelde de Algemene Rekenkamer vast dat het parlement vooral informatie kreeg over nieuwe ICT-projecten, terwijl informatie over het beheer en onderhoud van bestaande ICT grotendeels ontbrak.
10. Op 6 september 2026 gaf minister Van Weel toe de Tweede Kamer te hebben misleid over het aantal aangiften van zware misdrijven dat niet door de politie in behandeling is genomen. De Algemene Rekenkamer rapporteerde dat 10.000 aangiften van ernstige misdrijven, waaronder geweldsdelicten en zedenmisdrijven, bleven liggen in één jaar. Minister Van Weel beweerde dat het rapport van de Algemene Rekenkamer niet zou kloppen en dat het deels om incomplete meldingen ging.
11. In het onderzoek Inzicht in kwaliteit onderzocht de Algemene Rekenkamer 26 wetsvoorstellen; bij bijna twee derde was de informatie over de financiële onderbouwing van het beleid onvoldoende. Ramingen van kabinet-Rutte III waren soms gebaseerd op onjuiste veronderstellingen, waardoor het parlement onvoldoende kon beoordelen hoeveel geld nodig was. In het Verantwoordingsonderzoek 2020 constateerde de Rekenkamer dat meerdere ministeries het parlement niet tijdig hadden geïnformeerd over aangegane verplichtingen, onder andere de ministeries van Financiën, BZK, EZK, LNV, en VWS.
12. Voormalig premier Dick Schoof deed in maart 2025 een toezegging van 3,5 miljard euro aan Oekraïne voor 2026, zonder het kabinet en de Tweede Kamer vooraf te informeren of om toestemming te vragen. De Comptabiliteitswet legt vast dat nieuw beleid pas na instemming van de Tweede en Eerste Kamer mag worden uitgevoerd. De aankoop van aandelen Air France-KLM in 2019 door de minister van Financiën voldeed niet aan de formele informatieplicht jegens de Eerste Kamer. In totaal ging het eind 2023 over ongeveer 8 miljard euro belastinggeld waarvoor geen goedkeuring was verkregen.
13. Op Prinsjesdag werden financiële plannen van kabinet-Jetten gepresenteerd, met tientallen miljarden hogere belastingen. De Algemene Rekenkamer concludeerde dat het kabinet in 2027 517 miljard euro wil uitgeven, maar dat bij veel ministeries een duidelijke plan of doel ontbreekt, of dat de haalbaarheid van doelen vaag is. Slechts enkele ministers stellen controleerbare hoofddoelen; alleen de begrotingen van de ministers van Economische Zaken, Klimaat & Groene Groei, Financiën, Infrastructuur & Waterstaat en Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening bevatten concrete en meetbare doelen. In de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) van 60 miljard euro is niet helder welke resultaten de minister met dat geld wil bereiken.
14. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport waarschuwt voor een groeiend personeelstekort in de zorg. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening ziet dat het overvolle stroomnet en het stikstofprobleem woningbouw in de weg staan. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat waarschuwt dat niet alles kan en dat het structureel te weinig geld krijgt om basale doelen te bereiken.
15. De jaarlijkse steun aan Oekraïne bedraagt 3 miljard euro tot 2030. Bouwend Nederland geeft aan dat er 3 miljard euro tekort is om de eigen infrastructuur op peil te houden. De Algemene Rekenkamer houdt er rekening mee dat de Nederlandse afdracht aan de Europese Unie in de Miljoenennota een paar miljard te laag wordt ingeschat.
16. In de afgelopen vijf jaar stegen de kosten voor rijksambtenaren van 10 miljard naar 16 miljard euro. De kosten in de ambtenarij lopen snel op door de jaarlijkse tsunami aan nieuwe EU wetten en verordeningen.