De Zwitserse gletsjers hebben de zomer van 2026 met extreem zware verliezen afgesloten. Een combinatie van aanhoudende hitte, weinig sneeuwval in de winter en het vroegtijdig wegsmelten van sneeuw in juni droegen bij aan de aanzienlijke schade. De gletsjers lagen maandenlang onbeschermd in de zon, terwijl hittegolven het ijs teisterden.

Tussen juli en september 2026 smolt 5,5 procent van de totale Zwitserse ijsmassa. Dit komt neer op een verlies van 2,5 tot 4 meter aan gemiddelde ijsdikte. Op de gletsjertongen was de smelt lokaal nog drastischer, met tot wel 10 meter ijs dat verdween. In dezelfde periode verloren de Zwitserse gletsjers ongeveer 2200 miljard liter water. Glacioloog Matthias Hüss van de ETH Zürich constateerde opmerkelijk genoeg dat het ijs op een septemberochtend in 2026 nog steeds smolt, iets wat normaal gesproken niet gebeurt. Deze gegevens zijn afkomstig van de gletsjermonitordienst GLAMOS en de Zwitserse Commissie voor Cryosfeerobservatie.

Hoewel de smelt in 2026 extreem was, is het niet de hoogste ooit gemeten. In 2022 smolt er 5,9 procent van de ijsmassa, en in 2024 4,4 procent. Vroeger schommelde de jaarlijkse smelt grofweg tussen 0,5 procent en 2,5 procent. Over langere periodes is de afname zorgwekkend: in de jaren 90 ging ongeveer 10 procent van het gletsjerijs verloren, in het decennium daarna 14 procent, en in de afgelopen tien jaar (2017-2026) meer dan een kwart.

Kleine gletsjers, zoals de Bella Tola in 2026, zijn inmiddels volledig verdwenen. Grotere gletsjers, waaronder de Griesgletsjer en de Rhônegletsjer, trekken zich snel terug en kruipen letterlijk omhoog. In het plaatsje Gletsch is het gletsjerijs nagenoeg verdwenen; het Grand Hotel Glacier du Rhône lag in de negentiende eeuw direct naast het ijs. Volgens een dagboek van koningin Victoria uit 1868 lag de gletsjer aan de straat bij Gletsch. Het laatste zichtbare stukje ijs bij het hotel is nu ook weg.

Voor de Griesgletsjer wordt de situatie als onomkeerbaar beschouwd en is het te laat om verdere bescherming te bieden. Onderzoekers waarschuwen dat de gletsjers sneller blijven afsmelten zolang de mens broeikasgassen uitstoot, met verreikende gevolgen voor regio's en rivieren. Het effect van extra smeltwater in droge zomers zal naar verwachting afnemen naarmate er minder ijs beschikbaar is. De Alpengletsjers hebben onder de huidige omstandigheden weinig kans op langdurig overleven.