Het College van procureurs-generaal heeft een nieuwe richtlijn ingevoerd die per donderdag 1 oktober 2026 van kracht wordt. Deze maatregel is een reactie op een pleidooi van de Tweede Kamer van begin 2026, waarin werd aangedrongen op zwaardere straffen bij geweld tegen hulpverleners. Met name rechtse partijen hadden in moties om strengere handhaving gevraagd. De Kamer had eerder al afschuw uitgesproken over het toenemende geweld tegen politieagenten en hulpverleners, naar aanleiding van incidenten tijdens de jaarwisseling van 2025-2026.

De nieuwe richtlijn bepaalt dat het Openbaar Ministerie zaken met betrekking tot geweld tegen personen met een publieke functie altijd voor de rechter moet brengen. In dergelijke gevallen dient justitie altijd een twee keer zo zware straf te eisen, met een celstraf als uitgangspunt. Deze regel is van toepassing op politieagenten, hulpverleners en leraren die met geweld te maken krijgen.

Sinds 2006 bestaat de wettelijke mogelijkheid om daders van agressie en geweld tegen personen met een publieke taak 200 procent zwaarder te bestraffen dan andere geweldplegers. De Tweede Kamer constateerde echter dat het Openbaar Ministerie deze mogelijkheid te weinig benutte, waardoor daders wegkwamen met een taakstraf of boete. De minister van Justitie en Veiligheid onderschrijft de nieuwe lijn van zwaardere straffen volledig en acht het onaânvaardbaar dat officieren van justitie eerdere normen over zwaardere straffen niet opvolgen. Geweld en agressie tegen mensen met een publieke taak zijn ontoelaatbaar, aldus de minister, die het belang benadrukt van de veilige en ongehinderde uitoefening van hun werk door onder andere politieagenten, zorgmedewerkers en leraren.

Een voorbeeld van een strafeis onder de nieuwe richtlijn betreft een poging tot zware mishandeling van een hulpverlener, waarbij de dader geen wapen gebruikte, geen eerdere strafbladen had en de hulpverlener niet gewond raakte. In een dergelijk geval kan een eis van drie maanden gevangenisstraf worden geformuleerd. Ondertussen ligt er nog een voorstel van de Tweede Kamer om taakstraffen voor geweld tegen hulpverleners volledig te verbieden. Vorig jaar, in 2025, kwam er echter kritiek op dit voorstel van de Raad van State en rechters, die de ruimte willen behouden om zelfstandig te oordelen en specifieke omstandigheden te kunnen meewegen.