1. De huidige wet stelt abortus strafbaar, tenzij er sprake is van uitzonderingsgronden, zoals een zwangerschapsduur van maximaal 24 weken en een noodsituatie voor de vrouw. Abortus mag alleen worden uitgevoerd in een kliniek of ziekenhuis met een vergunning. De huidige abortuswetgeving is een compromis uit de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw.
2. De politieke strijd over abortus ging in het verleden tussen voorstanders van liberalisering, zoals de PvdA en de vrouwenbeweging, en voorstanders van beperking, zoals het CDA.
3. Tijdens het kabinet-Den Uyl wilde CDA-minister van Justitie van Agt een abortuskliniek, de Bloemenhovekliniek, sluiten, wat leidde tot een protest van vrouwen.
4. Het kabinet-Van Agt legaliseerde abortus onder voorwaarden met de Wet afbreking zwangerschap in 1980. Deze wet werd in 1980 met 76 stemmen voor en 74 tegen aangenomen in de Tweede Kamer, en met 38 tegen 37 in de Eerste Kamer.
5. Tegen de wet van 1980 stemden orthodox-christelijke partijen en de linkse oppositie. De PvdA en kleine linkse partijen vonden de versoepeling onvoldoende omdat abortus strafbaar bleef, terwijl kleine christelijke partijen een verbod wilden.
6. De abortuswetgeving is de afgelopen jaren versoepeld: de verplichte bedenktijd van vijf dagen is geschrapt, en huisartsen mogen sinds enkele jaren de abortuspil voorschrijven.
7. Progressief Nederland (Pro) wil dat abortus uit het Wetboek van Strafrecht wordt gehaald en wordt opgenomen in de zorgwetten. Kamerlid Lisa Vliegenthart van Pro dient een initiatiefwetsvoorstel in om abortus uit het Wetboek van Strafrecht te verwijderen. De Dolle Mina's voeren actie bij de Tweede Kamer met het doel abortus uit het Wetboek van Strafrecht te verwijderen.
8. Volgens Vliegenthart is abortus zorg en heeft zorg geen plaats in het Wetboek van Strafrecht. Pro vindt dat de beslissing over abortus primair bij de vrouw ligt, niet bij de strafrechter of artsen. Pro wil dat alle huidige zorgvuldigheidseisen rondom abortus gehandhaafd blijven.
9. Pro stelt dat het verwijderen van abortus uit het strafrecht een balans creëert tussen de keuzevrijheid van vrouwen en de beschermwaardigheid van de vrucht. Pro wil na het verwijderen van abortus uit het strafrecht, het recht op abortus in de Grondwet laten vastleggen.
10. Vliegenthart verwacht dat er een meerderheid is om abortus uit het strafrecht te halen, mede doordat de VVD in het verkiezingsprogramma van 2025 heeft opgenomen zich hiervoor in te zetten. D66 en kleinere oppositiepartijen steunen het verwijderen van abortus uit het strafrecht.
11. De VVD wil niet vooruitlopen op mogelijke steun aan het Pro-voorstel en verwijst naar het coalitieakkoord over zorgvuldige behandeling van medisch-ethische onderwerpen. Het CDA is binnen de coalitie tegen versoepeling van de abortuswetgeving.
12. Het Pro-voorstel wordt voorgelegd aan de Raad van State. De VVD zal het voorstel lezen en de reactie van de Raad van State afwachten.