1. Een proefschrift in genderstudies aan de Universiteit van Örebro onderzoekt hoe ‘positieve emoties’ kunnen worden ingezet om radicaal nationalisme aantrekkelijker te maken. De titel van het proefschrift is “Gender, natuur en ‘positieve’ affectie. Een studie naar visuele communicatie in het Scandinavische digitale ecofascisme”. Onderzoekster Maria Darwish heeft vier jaar lang online Scandinavische radicaal-nationalistische milieus gevolgd. Het onderzoek materiaal, verzameld tussen 2020 en 2025, bestond uit 11.107 afbeeldingen van 41 Telegram-kanalen die als ‘ecofascistisch’ zijn geclassificeerd. Het materiaal omvatte ook beelden van groepen als de Nordic Resistance Movement, Nordic Strength en Alternative for Sweden.
2. Eerder onderzoek naar de mobilisatie van rechtsextremisten richtte zich voornamelijk op negatieve emoties zoals woede, angst, bitterheid en haat. Dit proefschrift daarentegen analyseert ingetogen beelden die in dezelfde digitale omgevingen voorkomen, zoals pittoreske landschappen, weelderige moestuinen, gelukkige gezinnen, vrouwen in bloemenweiden en mannen in stille bossen. De onderzoekster was verrast door de ruimte voor kalme en serene afbeeldingen van mannelijkheid binnen een ideologie die vaak geassocieerd wordt met hypermasculiniteit, agressie en geweld.
3. Motieven zoals zelfgemaakte bosbessentaart, tuintips en zuurkoolfermentatie worden in het proefschrift genoemd, naast nazisymbolen en expliciete racistische boodschappen. Een deelstudie gaat over ‘schattigheid’ en noemt als voorbeeld een foto van Adolf Hitler die een hert voert, en Snufkin naast de zogenaamde zwarte zon, een symbool dat in nazi- en extreemrechtse kringen werd gebruikt. Deze combinaties worden geïnterpreteerd als een manier om fascistische boodschappen minder bedreigend en aantrekkelijker te maken. Radicalisering kan plaatsvinden door esthetische schoonheid, positieve emoties en beloftes van gemeenschap en verbondenheid.
4. Het onderzoek bevat beelden van mannen die niet overeenkomen met het agressieve en gewelddadige beeld dat doorgaans met extreemrechts wordt geassocieerd. Het concept ‘de contemplatieve man’ is gelanceerd, wat kan verwijzen naar een witte man die in de bergen wandelt, voor een kampvuur zit of in stilte een landschap overdenkt. Subtypen hiervan zijn de solitaire man die ontzag heeft voor de natuur, en mannen die samen wandelen met nadruk op kameraadschap en zelfredzaamheid. De contemplatieve man zou bijdragen aan de weergave van racistische ideeën als natuurlijk, spiritueel en aards, en aan het verheffen van etnische uitsluiting tot een morele plicht.
5. Een terugkerend motief is “het tarwemeisje” – jonge, aantrekkelijke blanke vrouwen in zonovergoten natuurlijke omgevingen. Vrouwelijke schoonheid, seksualiteit, vruchtbaarheid, traditie en natuur worden gekoppeld aan nationalisme en het nazistische idee van ‘bloed en bodem’. Volkskleding en oude Noorse symbolen worden binnen dit kader geanalyseerd. Het ‘Tarwemeisje’ wordt beschreven als een ‘affectieve toegangspoort’ tot ecofascistische ideeën.
6. De centrale aanname van het onderzoek is dat politieke boodschappen niet alleen via argumenten worden overgebracht, maar dat gevoelens van rust, liefde, schoonheid, gemeenschap en verbondenheid ook een politieke functie hebben. Deze beelden kunnen mensen bereiken voordat ze een bewust ideologisch standpunt hebben ingenomen. Mensen kunnen zich nobel voelen, bijvoorbeeld als beschermers of dragers van een erfgoed, door middel van ‘emotionele sjablonen’, zonder zich bewust te zijn van de ideologische invloed. Het concept ecofascisme is niet onomstreden en er bestaat “aanzienlijke academische verwarring en onenigheid” over de inhoud ervan.
7. Het proefschrift is ontwikkeld vanuit een betrokkenheid bij een “ecofeministisch perspectief”, omschreven als een “progressieve politieke filosofie gericht op sociale rechtvaardigheid en bevrijding”. De onderzoeker laat haar “feministische en antiracistische uitgangspunt” niet los bij het begrijpen van de bestudeerde mensen en percepties. Het doel is onder meer bij te dragen aan een “antifascistische semiotiek” en handvatten te bieden om “rechtse, extreme visuele communicatie” te herkennen en te ontcijferen. De politieke positionering komt naar voren in het voorwoord, waarin "briljante en volhardende onderzoekers en activisten" worden bedankt die zich inzetten voor ecologische rechtvaardigheid en zich binnen extreemrechts verzetten tegen politieke ecologie.
8. De onderzoeker voelde zich zelf aangetrokken tot thema's als vrijheid, vrede, landelijke idylle, natuur en het behoud van de eigen cultuur. Natuur, traditie en het verlangen om de eigen cultuur te behouden zijn op zichzelf niet problematisch, maar kunnen gevaarlijk worden wanneer ze in een extreemrechts ideologisch kader worden geplaatst. Rechtsextremisme hoeft niet per se gepaard te gaan met haat, bedreigingen en geweld. Extremisme moet herkend kunnen worden, zelfs als het niet direct als haat wordt gezien.
9. Het proefschrift richt zich voornamelijk op communicatie en beeldmateriaal; het is geen onderzoek waarin jonge mannen wordt gevraagd naar hun redenen om rechtsextremist te zijn geworden. De methode die is gebruikt is voornamelijk multimodale kritische discoursanalyse, waarbij onder andere beeldcompositie, symbolen, blikken en omgevingen worden geanalyseerd. Openbare Telegram-kanalen kunnen bewust het beeld dat ze naar buiten tonen vormgeven. Verschillende kanalen verdwenen of werden gesloten tijdens de onderzoeksperiode. De steekproef werd deels samengesteld via een sneeuwbalmethode, waardoor materiaal van groepen die niet typisch “ecofascistisch” zijn in het onderzoek terechtkwam.
10. Positieve toekomstbeelden en utopische ideeën bepalen het zelfbeeld van extreemrechts. Beelden van natuur en schattige dieren worden gezien als mogelijke onderdelen van de mobilisatie zelf. De resultaten van het onderzoek worden ook buiten de universiteit ingezet, onder meer door docenten, jongerenwerkers en autoriteiten die zich inzetten tegen radicalisering.