Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) stelt 650.000 euro beschikbaar voor een onafhankelijk onderzoek naar misstanden bij donorconceptie. ZonMw is aangewezen als verantwoordelijke organisatie voor de financiering van dit onderzoek.

Het onderzoek is een gevolg van een voorstel dat PRO-Kamerlid Lisa Vliegenthart in juni deed. Het richt zich specifiek op spermadonatie binnen klinieken en ziekenhuizen, en sluit donatie in de privésfeer uit.

Het onderzoek zal de periode overspannen vanaf het begin van zaaddonatie halverwege de vorige eeuw tot de wetswijziging die in 2025 van kracht werd. Sinds deze wetswijziging mag een donor zijn sperma afstaan aan maximaal twaalf moeders, wat het aantal moeders dat van één donor gebruik kan maken aan banden legt.

Tijdens het onderzoek wordt onder andere gekeken naar situaties waarin een massadonor onbeperkt kon blijven doneren, zelfs nadat er al jaren signalen over hem bekend waren bij instanties. Dit wijst op mogelijke eerdere signalen die niet adequaat zijn opgevolgd. De rol van instanties zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en VWS zelf wordt eveneens onder de loep genomen.

Ook de ervaringen van alle betrokkenen bij donorconceptie zullen deel uitmaken van het onderzoek. Een nog te formeren onderzoeksgroep verwacht halverwege 2027 met de werkzaamheden te kunnen beginnen. De bevindingen van het onderzoek moeten uiterlijk in 2030, ter voorbereiding op de evaluatie van de huidige wet rond zaaddonatie, worden gepresenteerd.

Minister Sophie Hermans van VWS erkent dat een onderzoek de pijn die is ontstaan niet volledig kan wegnemen.