De langverwachte deal tussen het kabinet en Tata Steel over staatssteun voor de verduurzaming van de fabriek in IJmuiden is uitgesteld. De uiterste datum voor een overeenkomst is opgeschoven van september 2026 naar 1 maart 2027. Oorspronkelijk lag de focus op het versneld verlagen van de CO2-uitstoot, maar inmiddels zijn ook andere milieuvervuilende stoffen een belangrijk punt geworden in de gesprekken. Het doel blijft om een akkoord te bereiken dat leidt tot reductie van uitstoot en verbetering van de gezondheid voor omwonenden.

Een recente ingreep van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft echter voor extra onzekerheid gezorgd. De toezichthouder eist de sluiting van twee cruciale kooksfabrieken van Tata Steel, omdat deze te veel vervuilende stoffen uitstoten en niet langer te repareren zijn. Volgens de oorspronkelijke plannen voor verduurzaming zouden deze fabrieken pas in 2030 en later worden gesloten. Deze plannen moeten nu herzien worden naar aanleiding van de eis van de toezichthouder. De kans dat alle nieuwe fabrieken van Tata Steel reeds in 2030 operationeel zullen zijn, is daarmee verkeken.

Door deze ontwikkelingen kan het kabinet nog geen beslissing nemen over de staatssteun, en Tata Steel kan op zijn beurt nog geen financiële toezeggingen doen voor eigen investeringen in vergroening. Onderzoek van het RIVM heeft eerder aangetoond dat omwonenden van Tata Steel vaker gezondheidsproblemen ondervinden en een verhoogde sterftekans hebben als gevolg van de fabrieksemissies. De fabriek wordt strafrechtelijk vervolgd voor opzettelijke milieuvervuiling, met de eerste zitting in de strafzaak gepland voor november 2026, die naar verwachting meerdere jaren zal duren.

Bij de voorlopige afspraken over vergroening, die een jaar geleden werden gemaakt, was een investering van maximaal 2 miljard euro vanuit het kabinet voorzien, terwijl Tata Steel 2 tot 4,5 miljard euro zou bijdragen. Tata Steel beoogde aanvankelijk een deel van het staal te produceren met aardgas, met een latere overgang naar biogas of groene waterstof, en andere maatregelen zoals het afdekken van grondstoffenvelden. Momenteel is Tata Steel verantwoordelijk voor ongeveer 5 procent van de totale Nederlandse CO2-uitstoot. De problemen rond het gebruik van staalslakken spelen ook een rol, aangezien het toepassen ervan in de Nederlandse weg- en waterbouw aan beperkingen onderhevig is.

Een groep economen heeft eerder gewaarschuwd voor de risico's van staatssteun, die zou kunnen leiden tot een "subsidiefuik". Het ministerie van Financiën gaf destijds het advies om tegen de voorlopige afspraken te stemmen. Daartegenover staan de vakbonden en werknemers, die pleiten voor steun om de ongeveer 9.000 banen bij Tata Steel te behouden. Sommige experts benadrukken het strategische belang van de staalproductie, met name voor de productie van duurzaam staal dat essentieel is voor de energietransitie. In april 2026 sprak een ruime meerderheid in de Tweede Kamer zich uit voor steun aan de verduurzaming van Tata Steel, met alleen de Partij voor de Dieren en Volt als uitgesproken tegenstanders. Diverse partijen drongen toen aan op strengere afspraken met betrekking tot de gezondheid van omwonenden.