1. Gebruikers uploaden foto's naar websites en tools die gespecialiseerde cosmetische ingrepen of behandelingen suggereren om een 'ideaal zelf' te bereiken, met als doel 'gezichtsharmonie' te realiseren door het creëren van ideale verhoudingen van gelaatstrekken. Bekende internationale platforms voor dit soort diensten zijn Qoves en RealFaceValue. In Nederland worden vergelijkbare scans aangeboden door klinieken die gebruik maken van AI-tools zoals Crisalix en RealFaceValue.
2. Het platform Qoves biedt voor 150 euro een rapport van dertig pagina's met adviezen voor een stralender uiterlijk, variërend van haarkleuring tot cosmetische injecties. Qoves beweert dat een 'verbeterd' uiterlijk leidt tot meer succes in carrière, op de datingmarkt en tot een betere 'kwaliteit van leven'.
3. Bij Nederlandse klinieken vindt meestal een consult met een arts plaats, maar gebruikers kunnen ook zelf foto's uploaden. Het gebruik van specifieke gezichtsscans wordt gezien als een logische volgende stap na het gebruik van filters op sociale media en AI-tools zoals ChatGPT. Het gevoel van veiligheid bij het niet direct inschakelen van een cosmetisch arts bij het uploaden van een foto, kan een stap richting een kliniek worden, met als gevolg dat men zichzelf met een geïdealiseerde versie vergelijkt.
4. Equipe Zorgbedrijven, eigenaar van onder meer Velthuis Kliniek en Xpert Clinics, beschouwt AI en digitale visualisatietools als waardevolle hulpmiddelen die een behandelaar kunnen ondersteunen tijdens consulten. Equipe Zorgbedrijven benadrukt dat deze tools geen vervanging zijn voor de expertise van een arts en dat digitale visualisatie wordt gebruikt om wensen en verwachtingen bespreekbaar te maken, met de kanttekening dat het een indicatie is en geen garantie voor het eindresultaat.
5. Gezichtsscans worden als gevaarlijk beschouwd omdat ze inspelen op bestaande onzekerheden onder het mom van zelfverbetering. Artsen kunnen na een gezichtsscan onzekerheden bij personen aanwakkeren, die voorheen niet werden opgemerkt, en worden snel als waar aangenomen wanneer een autoriteitsfiguur suggereert dat er iets mis is met het gezicht. Aanbevelingen van klinieken of wetenschappelijke rapporten over het bereiken van een 'maximale versie' van iemands uiterlijk kunnen extra gewicht geven aan bestaande onzekerheden. Voortdurende vergelijking met een geïdealiseerd toekomstbeeld kan het lichaamsbeeld van een persoon ernstig aantasten. Het idee dat men 'klaar' is na het volgen van alle adviezen van een gezichtsscansdienst is een illusie, omdat het lichaam en het 'lichaamsproject' voortdurende aandacht vereisen.
6. Het is onduidelijk waar de modellen achter de gezichtsscans op getraind zijn, wat problematisch is omdat niet gegarandeerd is dat alle culturen en achtergronden met hun specifieke eigenschappen gerepresenteerd zijn. De training van deze AI-modellen op internetfoto's bepaalt wat als gemiddeld mooi wordt beschouwd, waardoor de vraag niet is of iemand mooi is, maar in hoeverre men afwijkt van de getrainde foto's. Het streven naar een gemiddeld, gegeneraliseerd schoonheidsbeeld kan leiden tot het verlies van menselijke individualiteit, wat als een vorm van dehumanisering wordt beschouwd. Schoonheid is subjectief ("Beauty is in the eye of the beholder") en mensen hebben het recht op imperfecties, die hen menselijk maken.
7. Het gebrek aan transparantie over de methoden en meetinstrumenten van organisaties als Qoves is een groot probleem, en het aanhalen van wetenschap als verantwoording wordt als zorgelijk en incorrect ervaren omdat onderzoeken niet in de juiste context worden toegepast. Organisaties die AI gebruiken voor dergelijke tools verschuilen zich achter de complexiteit van AI, terwijl verantwoordelijke bedrijven uitleggen hoe hun modellen tot aanbevelingen komen. Geüploade foto's kunnen worden gebruikt om interne AI-modellen te trainen of worden doorverkocht aan andere partijen voor trainingsdoeleinden, wat risico's met zich meebrengt voor de data en privacy van gebruikers.
8. Het behouden van de resultaten van niet-chirurgische ingrepen zoals fillers en botox vereist voortdurende herhaling en behandeling gedurende het leven. De wens om niet ouder te lijken terwijl men ouder wordt, drijft het gebruik van cosmetische ingrepen.
9. Er bestaan meerdere van dergelijke apps, maar het aantal gebruikers in Nederland is onbekend. Qoves, Crisalix en RealFaceValue hebben niet gereageerd op een verzoek om commentaar.