De Nederlandse kolencentrales hebben tot en met 14 augustus 2026 al meer stroom opgewekt dan gedurende heel 2024. Hoewel de productie tot deze datum nog onder het niveau van heel 2025 ligt, wordt verwacht dat ook 2025 nog zal worden overtroffen. Deze toename is voornamelijk toe te schrijven aan de huidige hoge energieprijzen en een aanzienlijk gestegen vraag naar stroom vanuit België.

De aanzienlijke importbehoefte van België is een direct gevolg van het buiten bedrijf zijn van twee grote kerncentrales voor onderhoud in de eerste helft van 2026. De internationale spanningen, met name de huidige oorlog in Iran, hebben er bovendien voor gezorgd dat het opwekken van stroom met kolen economisch voordeliger is geworden, zelfs ondanks een verhoogde CO2-heffing op kolen.

De verhoogde inzet van kolencentrales in Nederland leidt weliswaar tot meer lokale uitstoot, maar compenseert dit binnen de Europese afspraken voor minder uitstoot in andere landen. De productiepiek komt opmerkelijk vroeg, aangezien de koudere herfstmaanden, die doorgaans gepaard gaan met een hogere stroomvraag en minder opbrengst uit hernieuwbare bronnen, nog moeten aanbreken.

Het gebruik van kolencentrales leidt tot een besparing van 60 miljoen kubieke meter gas, wat kan worden ingezet om de gasvoorraden aan te vullen. Zowel kolen- als gascentrales spelen een cruciale rol in het waarborgen van de stabiliteit van het stroomnet door bij te springen wanneer de productie van wind- en zonne-energie ontoereikend is. De huidige productieniveaus van kolencentrales doen denken aan de gascrisis van 2022, toen de stijgende gasprijzen als gevolg van de Russische inval in Oekraïne de opwekking met kolen rendabeler maakte. Kolen blijven echter de meest vervuilende methode voor stroomproductie en de sluiting van kolencentrales is uiterlijk in 2030 voorzien.