De Europese Commissie overweegt nieuwe regelgeving voor pensioeninstellingen met als doel meer controle te krijgen over Nederlands pensioengeld. Dit omvangrijke kapitaal, dat wordt geschat op een bedrag tussen 1.600 en 1.900 miljard euro, vertegenwoordigt de grootste pensioenpot van Europa en beslaat de helft van het totale Europese pensioenspaargeld. De vergrijzing in Europa en de economische achteruitgang ten opzichte van economische grootmachten zoals Amerika en China vormen de aanleiding voor dit initiatief. Mario Draghi identificeerde een gebrek aan investeringen als een significante oorzaak van de economische malaise in Europa.

De Commissie ziet het Nederlandse pensioenkapitaal als een potentieel middel om de Europese economie te stimuleren en werkt daarom aan het opstellen van nieuwe richtlijnen. Een van de voorstellen is dat pensioenfondsen verplicht minimaal twee procent van hun vermogen zouden moeten investeren in durfkapitaal. Ter vergelijking: in Amerika belegt 45 procent van de huishoudens op de beurs. Zonder pensioenbeleggingen bedraagt dit percentage in Nederland 6,2 procent. Inclusief pensioenbeleggingen komt het beleggingspercentage in Amerika op 67 procent, en in Nederland op 53 procent.

De Nederlandse Pensioenfederatie verzet zich sterk tegen dit plan, met name tegen elke vorm van beleggingsdwang. De federatie vreest dat politiek beleid dan leidend zal zijn in plaats van het pensioenbelang van de deelnemers. In het verleden zou de Pensioenfederatie wel geld hebben geïnvesteerd in de Europese Investeringsbank, ten behoeve van projecten zoals openbaar vervoer in Marokko.

Eerder oordeelde de Europese Commissie al dat de Nederlandse regel die vereist dat pensioenfondsen in Nederland gevestigd moeten zijn, in strijd is met het Europees mededingingsrecht. Brussel ambieert tevens de invoering van een Europees uniform pensioenoverzicht (upo). Europarlementariërs, die zich gesteund voelen door de Nederlandse pensioenlobby, uiten echter hun bezorgdheid dat een geharmoniseerd upo zou kunnen leiden tot ongewenste vergelijking tussen landen.

Europarlementariër Dirk Gotink uit kritiek op de plannen van de Europese Commissie. Hij benadrukt dat pensioengeld toebehoort aan de deelnemers en niet aan Europa. De Europese Commissie staat onder druk, mede vanuit landen zoals Spanje, die Nederlandse coronagelden zouden willen aanwenden voor de pensioenen van hun ambtenaren. Het beheer binnen Nederlandse pensioenfondsen door figuren zoals voormalig ABP-bestuurder Paul Rosenmöller, die zich richten op klimaatbeleid, wordt door sommigen gesteld als een factor die de fondsen kwetsbaar maakt voor Europese controle.