1. Ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (mkb) stellen investeringen, zoals de aanschaf van een nieuwe bestelbus, bijscholing van personeel of het verbouwen van bedrijfsruimtes, steeds vaker uit. Dit is een trend die al jaren aan de gang is.
2. Oorzaken voor dit uitstel van investeringen zijn onder meer stijgende kosten, geopolitieke onzekerheid en veranderende regels.
3. Met name in de bouw, horeca en retail kampen bedrijven met stijgende personeelskosten en hogere inkoopkosten, wat de financiële ruimte voor investeringen beperkt.
4. In 2025 maakte ongeveer de helft van de mkb'ers minder winst dan in het jaar daarvoor. Deze verminderde winstgevendheid draagt bij aan de afname van beschikbare middelen voor investeringen.
5. Ondernemers in de specialistische zakelijke dienstverlening, zoals de advocatuur, ervaren minder sterke stijgingen van materiaal- en grondstofkosten, waardoor er meer geld overblijft voor investeringen.
6. Naast de kostenstijgingen, draagt ook onzekerheid over regels en subsidieregelingen bij aan het uitstel van investeringen. Voorbeelden hiervan zijn wisselende invoering van milieuzones in binnensteden, waardoor investeringen in bijvoorbeeld elektrische busjes soms overbodig bleken.
7. Mkb'ers hebben weinig vertrouwen in subsidieregelingen, omdat succesvolle potjes snel opraken of regelingen worden afgebouwd, wat vooruit plannen bemoeilijkt.
8. De winst die mkb'ers maken, wordt doorgaans liever opgepot dan direct uitgegeven, mede door de heersende onzekerheid.
9. De teruglopende investeringen leiden tot een vermindering van kennis en vaardigheden binnen bedrijven, het niet moderniseren van diensten en producten, en een verminderd concurrentievermogen ten opzichte van buitenlandse bedrijven, waar veel mkb'ers naartoe exporteren.