1. Een groep omwonenden, vertegenwoordigd door Stichting Gezondheid op 1, eist bij de rechter meer inspraak op de mogelijke miljardensteun die het kabinet aan Tata Steel wil verlenen. De stichting uitte deze eis op woensdag 24 juni 2026 tijdens een kort geding in de Rechtbank Den Haag.
2. Het kabinet streeft ernaar om uiterlijk in september 2026 een definitieve klimaatafspraak met Tata Steel te ondertekenen, waarbij een subsidiebedrag van maximaal 2 miljard euro is gemoeid.
3. In ruil voor deze subsidie zou Tata Steel de fabriek versneld vergroenen en de uitstoot van CO2 en andere schadelijke stoffen verminderen. De precieze inhoud van deze afspraak wordt bepaald in lopende gesprekken tussen de overheid en Tata Steel.
4. De omwonenden willen niet dat deze afspraken worden ondertekend voordat er meer duidelijkheid is over de gevolgen voor de gezondheid. Een uitgebreid onderzoek naar de gezondheidseffecten van de milieuafspraken zal pas na het zetten van de handtekeningen gereed zijn.
5. Stichting Gezondheid op 1 vreest dat veranderingen aan de afspraken na ondertekening niet meer mogelijk zijn.
6. Onderzoek van het RIVM heeft eerder aangetoond dat mensen die dicht bij Tata Steel wonen, een kortere levensverwachting hebben en vaker ziek zijn.
7. Het kabinet stelt dat er harde afspraken komen over emissiereductie, wat gezondheidswinst zal opleveren. Volgens de landsadvocaat is het voor de Staat niet acceptabel om een subsidieafspraak te maken zonder dat de volksgezondheid erop vooruitgaat.
8. De landsadvocaat erkent dat niet alle aspecten meegenomen kunnen worden in de afspraken en dat inspraak niet betekent dat omwonenden de inhoud kunnen voorschrijven. Belangen zoals het economische belang van de fabriek en het voorkomen van strategische afhankelijkheid van het buitenland worden meegewogen. Volgens Gezondheid op 1 ontbreekt het echter aan een afweging van deze belangen.
9. Op een voorlopige afspraak met Tata Steel, die in september 2025 is getekend, kon iedereen reageren.
10. Omwonenden kunnen straks nog bezwaar maken tegen vergunningen die de provincie moet afgeven.
11. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied wil ingrijpen bij Tata Steel en de vergunning van twee deelfabrieken intrekken. Stichting Gezondheid op 1 vreest dat de klimaatafspraak de handhaving door de toezichthouder in de weg zal zitten. De landsadvocaat ziet het optreden van de omgevingsdienst echter als een bevestiging dat het proces om tot klimaatafspraken te komen geen invloed heeft op handhaving.
12. Tata Steel waarschuwde dat het sluiten van kooksfabrieken onzekerheid creëert voor de toekomst van het bedrijf en voor verduurzamingsplannen.
13. De rechtbank doet op 24 juli 2026 uitspraak in de zaak.