1. Op vrijdag 12 juni 2026 heeft de Amerikaanse regering onder leiding van president Trump exportcontroles ingesteld op het AI-model Fable 5 van Anthropic.

2. De aanleiding voor deze maatregel waren recente meldingen dat Amazon en een andere cybersecurity-onderzoeker het Fable 5-model kort na de publieke release hadden 'gejailbreakt'.

3. Naar aanleiding van deze meldingen heeft het Amerikaanse ministerie van Handel Anthropic aangespoord om de modellen voor alle gebruikers uit te schakelen.

4. Het betreffende onderzoek omvatte het verzoek aan drie Claude-modellen (Fable 5, Mythos en Claude Opus) om kwetsbare open-source code te beoordelen op beveiligingsproblemen. Hoewel Fable 5 de vraag aanvankelijk weigerde, slaagden onderzoekers er via een meertraps, handmatig proces in om het model scripts te laten genereren die patches voor deze kwetsbaarheden konden testen.

5. De aangetoonde capaciteiten, zoals het identificeren en ontwikkelen van patches voor softwarekwetsbaarheden, worden beschouwd als fundamenteel voor de defensieve toepassing van geavanceerde AI-modellen in cybersecurity.

6. Voorafgaand aan de release had Anthropic het model onderworpen aan 1.000 uur aan tests door zowel interne als externe 'red-teamers', waarbij geen universele jailbreaks werden gevonden die de veiligheidsmaatregelen volledig konden omzeilen.

7. Onderzoek door derden dat na de publieke release van Fable 5 werd uitgevoerd, heeft eveneens geen methoden aan het licht gebracht om de veiligheidsmaatregelen van het model met betrekking tot hacken te omzeilen.

8. Diverse cybersecurity- en AI-experts zijn het oneens met de actie van de regering. Katie Moussouris, een expert met eerdere ervaring als adviseur voor het Wassenaarse Akkoord over exportcontroles, noemt de beperkingen "zwaar" en "misplaatst" op basis van het onderzoek dat zij heeft ingezien. Zij is een van de tientallen experts die een open brief hebben ondertekend waarin de regering-Trump wordt opgeroepen de maatregel terug te draaien.

9. In de open brief wordt gesteld dat vergelijkbare functionaliteiten ook aanwezig zijn in andere commerciële en open-source modellen, zoals OpenAI's Daybreak-model, GPT 5.5, Claude Opus, Claude Sonnet en Chinese modellen zoals Kimi 2.7. Deze modellen zijn niet onderworpen aan de nieuwe beperkingen.

10. De rechtvaardiging van de regering was dat Fable 5 een unieke verhoging van capaciteiten zou bieden, hoewel AI-modellen al sinds 2025 in staat zijn om op een bovengemiddeld niveau softwarefouten te vinden en exploits te genereren.

11. De veiligheidsmaatregelen van Fable 5 stonden er juist om bekend overgevoelig te zijn in vergelijking met andere geavanceerde modellen, wat tot grappen leidde binnen de cybergemeenschap.

12. Anthropic heeft eerder stappen ondernomen om risico's rondom een ander model, Mythos, te beperken, onder meer door het niet publiekelijk uit te brengen, het aan te bieden aan organisaties voor cyberdefensie en door beveiligingsmaatregelen te ontwikkelen voor Fable 5.

13. De overheidsmaatregel komt op een moment van toenemende publieke roep om strengere regulering van AI. Een peiling van Johns Hopkins University in mei 2026 toonde brede, partijoverschrijdende steun voor dergelijke regulering. Wereldwijd bestaan de voornaamste zorgen uit de verspreiding van desinformatie, deepfakes, het faciliteren van cybercriminaliteit en de ontwikkeling van nieuwe wapens door terroristen.