1. De begroting van minister Sjoerdsma van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking was controversieel sinds de start van het kabinet. Deze begroting vloeide voort uit plannen van het kabinet-Schoof om te bezuinigen op Ontwikkelingssamenwerking. Zowel partijen op rechts als op links verzetten zich tegen de begroting, wat dreigde te leiden tot afstemming ervan in de Eerste Kamer. Een afwijzing van de begroting in de Eerste Kamer zou een politieke blamage zijn geweest, met gevolgen voor hulpprojecten.
2. Minister Sjoerdsma was maanden bezig om zijn begroting door de Eerste en Tweede Kamer te loodsen. Er is kritiek op de manier waarop hij dit heeft gedaan, met name over de bezuiniging op UNRWA. Om steun van rechtse oppositiepartijen te verkrijgen, zegde minister Sjoerdsma toe de bezuiniging op UNRWA te handhaven. Later liet de minister echter weten dat er dit jaar toch miljoenen overgemaakt zouden worden aan UNRWA, wat tegenstand opriep bij rechtse partijen. Minister Sjoerdsma heeft hierover verklaard dat er "dingen niet goed zijn gegaan" en dat hij het "onhandig heeft gedaan".
3. In overleggen waarbij premier Jetten, de vicepremiers en minister Heinen van Financiën betrokken waren, is gesproken over de begroting. Minister Heinen van Financiën stond aanvankelijk gereserveerd tegenover het uittrekken van extra geld, mede door de VVD-positie om te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. BBB steunt de begroting niet.
4. Het minderheidskabinet heeft uiteindelijk een akkoord bereikt met GroenLinks-PvdA om de begroting van minister Sjoerdsma te waarborgen. GroenLinks-PvdA eiste als voorwaarde voor steun dat de koppeling tussen het ontwikkelingsbudget en het bruto nationaal inkomen nog dit jaar hersteld zou worden. Het kabinet houdt echter vast aan de afspraak uit het coalitieakkoord dat de koppeling met het bruto nationaal inkomen pas vanaf volgend jaar stapsgewijs terugkeert.
5. Als alternatief voor de door GroenLinks-PvdA geëiste herstelde koppeling, trekt het kabinet dit jaar 380 miljoen euro extra uit voor hulp aan arme landen. Dit bedrag is bedoeld als eenmalige toevoeging voor noodhulp en wederopbouw.
6. GroenLinks-PvdA zal naar verwachting vóór de begroting stemmen.
7. Het debat over de begroting in de Eerste Kamer staat gepland voor 16 juni.
8. De laatste keer dat een begroting in de Eerste Kamer is weggestemd, was meer dan honderd jaar geleden.