1. Het Internationaal Gerechtshof (ICJ) is opgericht in 1946, met als doel geschillen tussen staten te beslechten. Het is verbonden aan het VN-handvest.
2. VN-chef António Guterres sprak tijdens de viering van de tachtigste verjaardag van het ICJ in Den Haag over de druk waaronder het internationaal recht staat.
3. ICJ-president Yuji Iwasawa gaf aan dat de huidige trends het systeem dat zij dienen onder grote druk zetten.
4. Annalena Baerbock, voorzitter van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, verklaarde dat het internationale rechtssysteem niet alleen op de proef wordt gesteld, maar ook direct wordt aangevallen.
5. Volgens hoogleraar internationaal en Europees Recht Henri de Waele is het ICJ populairder dan ooit, met steeds meer landen die het gebruiken voor geschilbeslechting.
6. Universitair docent internationaal (straf)recht Kyra Wigard merkt op dat veel zaken tegenwoordig over actieve conflicten gaan en dat staten steeds sneller naar het ICJ stappen.
7. Oekraïne diende binnen 24 uur na de Russische aanval een zaak in bij het ICJ.
8. Rusland voert counterclaims in tegen Oekraïne bij het ICJ.
9. Zuid-Afrika diende relatief snel een zaak in betreffende het genocidegeweld van Israël tegen de Palestijnen.
10. Iran heeft vorig jaar zaken ingebracht tegen Canada, Zweden, Oekraïne en het Verenigd Koninkrijk.
11. Het ICJ heeft momenteel meer dan twintig aanhangige zaken, exclusief adviesverzoeken.
12. De zaken worden steeds ingewikkelder en omvangrijker, waaronder politiek gevoelige kwesties zoals genocidebeschuldigingen.
13. Het gebruik van voorlopige maatregelen door landen zorgt ervoor dat andere zaken langer duren.
14. De gemiddelde duur van een zaak bij het ICJ is toegenomen van drie naar vijf jaar.
15. ICJ-president Yuji Iwasawa gaf aan dat het hof dringend meer personeel en budget nodig heeft.
16. Het ICJ wordt gefinancierd door de VN, die kampt met grote geldproblemen. Veertig procent van de VN-contributies is het afgelopen jaar niet betaald.
17. De Verenigde Staten hebben onder president Trump sinds 20 januari 2025 een grote betalingsachterstand opgebouwd aan de VN.
18. Hoogleraar internationaal en Europees Recht Henri de Waele geeft aan dat de huidige opzet met vijftien rechters die alle zaken gezamenlijk behandelen, gebaseerd is op het statuut dat verbonden is met het VN-handvest, wat complex te wijzigen is.
19. Er worden discussies gevoerd over de mogelijkheid om het ICJ pragmatischer in te richten, bijvoorbeeld door de vijftien rechters zich te laten opsplitsen in gespecialiseerde kamers.
20. Er worden vijf nieuwe rechters verkozen voor een termijn van negen jaar. De Algemene Vergadering en de VN-Veiligheidsraad moeten hierbij kiezen met een absolute meerderheid.
21. Het VK is momenteel als Veiligheidsraadlid geen rechter, maar heeft wel een kandidaat.
22. Internationale regels voor diplomatie, postverkeer en lucht- en zeevaart worden genoemd als voorbeelden van investeringen binnen het internationaal recht.
23. Henri de Waele waarschuwt dat als meer landen het gedrag van president Trump volgen, dit een risico kan zijn voor het vertrouwen in het recht en de rechtspraak. De totale willekeur van president Trump wordt gezien als niet bevorderlijk voor het vertrouwen in het recht en de rechtspraak gedurende de komende 2,5 jaar.
24. De toekomst van het ICJ is niet te voorspellen. Ondanks positieve ontwikkelingen kan de situatie snel omslaan.