1. Zelfvermenigvuldigende mRNA-vaccins zijn gebaseerd op self-amplifying mRNA’s (samRNA’s) en kopiëren het spikegedeelte van het RNA, waardoor een kleine hoeveelheid RNA een grotere hoeveelheid spike-eiwit kan genereren. Deze technologie is zorgwekkend omdat het mRNA zich blijft vermenigvuldigen. Concrete risico's die werden benoemd zijn de mogelijke vorming van recombinante organismen en virusachtige blaasjes (VLV's). Problemen die geassocieerd zijn met mRNA-vaccins kunnen ook vermenigvuldigd worden bij zelfvermenigvuldigende mRNA-vaccins, zoals dosering en langere productie van spike-eiwit.

2. Kostaive, een 'zelfvermenigvuldigende' mRNA-prik (ARCT-154), is in Japan ontwikkeld door Arcturus Therapeutics en Meiji Seika Pharma. Het vaccin werd daar tijdens de najaarscampagne van 2024 voor het eerst ingezet. De EU keurde Kostaive vorig jaar goed, waarbij een milieurisico­beoordeling bewust achterwege werd gelaten. In het Verenigd Koninkrijk is Kostaive (onder de naam Zapomeran) in januari 2026 goedgekeurd voor gebruik als booster bij volwassenen. In de VS wacht Kostaive nog op markttoelating. De Europese Commissie verleende in februari 2025 een handelsvergunning voor Kostaive voor gebruik bij volwassenen vanaf 18 jaar.

3. De Commissie Genetische Modificatie (COGEM) is een onafhankelijk wetenschappelijk orgaan dat de regering adviseert over mogelijke risico's voor mens en milieu van genetisch gemodificeerde organismen (ggo's). De COGEM bemoeit zich ook met coronaprikken, waaronder Kostaive.

4. De COGEM en haar Duitse zusterorganisatie, de Zentrale Kommission für die Biologische Sicherheit (ZKBS), zijn bezorgd over eventuele risico's van Kostaive en pleitten bij de EU alsnog voor een milieurisicobeoordeling. Zij uitten hun zorgen in een gezamenlijke open brief aan de Europese Commissie over de toelating van Kostaive zonder milieurisicobeoordeling. Beide commissies onderbouwden dat een adequate milieurisicobeoordeling van geneesmiddelen op basis van 'replicons' zoals samRNA's cruciaal is. De Europese Commissie vindt milieurisicobeoordelingen bij zelfvermenigvuldigende mRNA-vaccins niet nodig.

5. In juni 2024 stuurde de COGEM al een brief aan de toenmalig minister Harbers over een EU-besluit dat bepaalde 'virale replicon partikels' (VRP's) geen ggo's zijn, waardoor geen milieurisicobeoordelingen nodig zijn. De COGEM wees de minister erop dat dit EU-besluit onduidelijkheden oproept, wetenschappelijke en juridische onderbouwing mist en negatieve implicaties heeft op het gebied van veiligheid en maatschappelijk draagvlak. De Europese Commissie reageerde op de brief van COGEM en ZKBS, maar het antwoord was onbevredigend. Eind januari 2026 stuurden COGEM en ZKBS een nieuwe brief aan de Europese Commissie waarin ze aandringen op richtlijnen voor milieurisicobeoordelingen van medische toepassingen met replicons.

6. De Gezondheidsraad heeft de minister van VWS geadviseerd om in het najaar van 2026 en het najaar van 2027 coronaprikken aan te bieden aan 70-plussers, medische risicogroepen en zorgmedewerkers die direct contact hebben met kwetsbare patiënten. Het risico op ziekenhuisopname neemt toe vanaf 70 jaar, wat het argument is voor het verhogen van de leeftijd voor coronavaccinatie naar 70-plus. Afgelopen najaar was de opkomst voor de coronavaccinatie laag: slechts 42 procent van de 60-plussers kwam opdagen.

7. De Gezondheidsraad adviseert om iedereen die voor vaccinatie in aanmerking komt goed te bereiken, de uitnodiging en informatie af te stemmen op het individu en vaccinatie zo laagdrempelig mogelijk aan te bieden. Het advies van de Gezondheidsraad over de soorten beschikbare prikken vermeldt niets.