Een recent gepubliceerd rapport schetst een somber beeld van het Nederlandse stikstofbeleid. Sinds 2022 zijn de plannen nauwelijks gewijzigd, terwijl twee jaar geleden na een vergelijkbare analyse al soortgelijke conclusies werden getrokken. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de wettelijke stikstofdoelen met de huidige maatregelen gehaald worden.

Het doel om in 2030 de stikstofnorm in de helft van de natuurgebieden niet te overschrijden, lijkt slechts bij ongeveer een derde van de gebieden gehaald te worden. Voor 2035 wordt verwacht dat de norm in ongeveer driekwart van de natuurgebieden niet overschreden zal worden, maar dit doel is ver buiten bereik.

De stikstofuitstoot neemt wel af, mede dankzij de deelname van boeren aan opkoopregelingen. Ongeveer de helft van de stikstofdepositie op gevoelige natuur is afkomstig uit de landbouw. Een derde komt uit het buitenland, terwijl verkeer verantwoordelijk is voor 12 procent en de industrie voor 2 procent. De effecten van hulp bij het verhuizen van boeren of subsidies voor verduurzaming door boeren kunnen nog niet berekend worden.

Het rapport benadrukt dat er te weinig aandacht is voor andere factoren die bijdragen aan de slechte toestand van de natuur, zoals de hoeveelheid mest in de bodem of watertekorten. Idealiter zou beleid gericht moeten zijn op het gelijktijdig aanpakken van alle factoren die de natuur beïnvloeden. Volgens de wet moet het stikstofbeleid worden aangepast wanneer maatregelen onvoldoende blijken.

De economische effecten van het stikstofbeleid worden als klein ingeschat. De agrarische sector en daaraan gerelateerde bedrijven leveren een relatief kleine toegevoegde waarde. Regionaal kunnen de economische effecten echter aanzienlijk zijn, bijvoorbeeld wanneer veel bedrijven in een specifiek gebied hun activiteiten staken.