1. Banken zijn in Nederland wettelijk verplicht om zogenoemde 'ongebruikelijke transacties', zoals overboekingen of stortingen die op witwassen kunnen duiden, te melden bij de Financial Intelligence Unit (FIU).

2. Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) heeft in de afgelopen jaren diverse grote banken, waaronder ING en ABN Amro, beboet voor het onvoldoende voorkomen van witwassen. Deze boetes liepen op tot honderden miljoenen euro's. Andere banken werden onderworpen aan langdurige verbetertrajecten.

3. Bij Nederlandse banken zijn circa 13.000 medewerkers werkzaam op afdelingen die zich bezighouden met de bestrijding van witwassen. De jaarlijkse kosten hiervan bedragen ongeveer 1,6 miljard euro. Dit leidt tot meer dan een half miljoen meldingen van ongebruikelijke transacties per jaar.

4. Het is onbekend in hoeverre de huidige anti-witwasmaatregelen daadwerkelijk witwassen voorkomen of opsporen. Het beleid wordt als onvoldoende effectief en niet efficiënt beschouwd.

5. Het strenge toezicht van DNB stimuleert banken om zich te richten op kwantiteit in plaats van kwaliteit, wat resulteert in een groot aantal meldingen van lage kwaliteit. Deze controles zijn vaak niet-risicogebaseerd. DNB evalueert niet de effectiviteit van zijn eigen toezichtmethoden.

6. De FIU, de instantie die de meldingen ontvangt, controleert de kwaliteit van de aangeleverde meldingen niet. De administratie van de FIU is onvolledig, waardoor het onduidelijk is welke meldingen wel of niet zijn onderzocht.

7. Sinds 2019 zijn er drie verbeterprogramma's geïnitieerd om de aanpak van witwasbestrijding te verbeteren, maar de resultaten van deze programma's zijn niet duidelijk.

8. Er zijn aanwijzingen voor discriminatie in de controleprocessen. Personen met een buitenlands klinkende achternaam worden aanzienlijk vaker gecontroleerd.

9. Religieuze instellingen zoals moskeeën en migrantenkerken ondervinden vaker problemen met banken. Dit uit zich in extra vragen over transacties, het plotseling sluiten van rekeningen of het weigeren van een nieuwe rekening. Rond de ramadan krijgen moskeeën bijvoorbeeld meer vragen over contante stortingen die afkomstig zijn van collectes.

10. ING bood in 2025 excuses aan aan klanten met een migratieachtergrond wegens vermeende discriminatie bij controles.

11. De Algemene Rekenkamer heeft DNB en de FIU geadviseerd om de kwaliteit van de meldingen te verbeteren en modernere analysetechnieken toe te passen.

12. De ministers van Justitie en Veiligheid en van Financiën moeten de Tweede Kamer in 2026 informeren over de wijze waarop de anti-witwasaanpak meer risicogericht kan worden gemaakt.

13. DNB heeft verklaard de aanbevelingen van de Algemene Rekenkamer op te volgen.