1. Langdurig ziekteverzuim komt frequent voor: 54 procent van de bedrijven heeft hier in de afgelopen vijf jaar mee te maken gehad, en 25 procent heeft er momenteel mee te maken. Bij 35 procent van de bedrijven komt langdurig ziekteverzuim minstens jaarlijks voor, en bij 10 procent zelfs elk kwartaal. Grotere bedrijven, met name die met vijftig of meer werknemers, hebben vaker te maken met langdurige uitval (71 procent).
2. Het ziekteverzuim in Nederland is toegenomen sinds 2020, het begin van de coronapandemie.
3. Ondernemers ervaren langdurig zieke werknemers als een bron van extra werkdruk en stress. Acht op de tien ondernemers geeft aan persoonlijk geraakt te worden door langdurig ziekteverzuim, door stress, overwerk of gemiste vakanties. 88 procent van de ondernemers noemt de impact op de bedrijfsvoering groot, met meer uren draaien, hoge kosten, en bureaucratische, tijdsintensieve begeleiding en re-integratie. Kleine bedrijven worden harder geraakt door langdurige ziekte, zowel financieel als emotioneel.
4. Een voorbeeld van de impact is een ondernemer met een webwinkel en marktkraam die te maken had met twee uitvallende werknemers, één door een arbeidsconflict en burn-out, en de ander na een gebroken heup. Deze ondernemer moest grotendeels zelf de werkzaamheden uitvoeren, met hulp van familie en een zaterdaghulp, wat veel stress met zich meebracht.
5. De regels rondom langdurig zieke werknemers, met name de verplichte loondoorbetaling van twee jaar, worden door werkgevers als oneerlijk ervaren en voelen zich hierdoor financieel kwetsbaar. 90 procent van de ondernemers bestempelt de regeldruk en het 'gedoe' rondom langdurig ziekte als oneerlijk. 80 procent van de ondernemers ziet de plicht tot loondoorbetaling als een groot financieel risico. Slechts 1 procent van de ondernemers vindt dat dit risico primair bij werkgevers hoort; anderen wijzen mede naar het UWV en werknemers.
6. Bij langdurige ziekte moet een werkgever een arbodienst of bedrijfsarts inschakelen, een re-integratieplan opstellen en vaak vervanging zoeken. Werknemers die langer dan zes weken zijn uitgeschakeld, worden als langdurig ziek beschouwd. De ondernemer uit het voorbeeld is verzekerd voor loondoorbetaling bij langdurige ziekte, maar heeft een eigen risico van zes weken.
7. Werkgevers zijn verplicht de zieke werknemer maximaal twee jaar loon door te betalen, minimaal 70 procent van het brutoloon, aangevuld tot het minimumloon in het eerste jaar, of meer indien de cao dit voorschrijft. Na twee jaar beoordeelt het UWV de arbeidsongeschiktheid en het recht op een uitkering (WIA). Deze regels zijn bedoeld om werknemers te beschermen tegen inkomensverlies en hen te stimuleren tot snelle terugkeer naar werk, waarvoor beide partijen zich moeten inspannen.
8. D66, VVD en CDA hebben in hun coalitieakkoord plannen aangekondigd die onder andere ingrepen in de WW en het eigen risico bevatten. De loondoorbetaling bij langdurige ziekte staat op de agenda van deze partijen, met als doel de regels 'meer werkbaar' te maken voor werkgevers, met name het mkb. Deze partijen erkennen dat de huidige regels kleine ondernemers ervan kunnen weerhouden om mensen in vaste dienst te nemen, wat vooral het mkb treft. Ze geven echter ook aan dat de loondoorbetaling een prikkel tot re-integratie bij de eigen werkgever is.
9. Twee jaar loondoorbetaling wordt door hoogleraar Pierre Koning als een groot risico voor kleine bedrijven beschouwd, wat vaak leidt tot het afsluiten van een verzuimpolis. Koning vreest dat werkgevers minder geneigd zullen zijn mensen snel aan het werk te helpen als de doorbetalingstermijn verkort wordt tot één jaar. Op dit moment is het voor verzekeraars een verdienmodel om snelle re-integratie te stimuleren, omdat zij geld uitkeren aan verzekerde ondernemers; bij overheidsbijdrage na één jaar zou dit model minder interessant en mogelijk duurder worden.
10. Een aangenomen motie vorig jaar stelde voor om het tweede jaar loondoorbetaling voor kleine werkgevers uit collectieve voorzieningen te betalen; vakbond CNV is hiertegen gekant.
11. Het onderzoek is uitgevoerd van 9 tot en met 19 januari 2026 onder 3.100 ondernemers, waarvan 2.150 lid zijn van het RTL Nieuwspanel en 950 geworven zijn via diverse ondernemersplatforms. Het onderzoek is na weging representatief voor bedrijfsgrootte en sector.