Statushouders, erkende vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben verkregen vanwege oorlog of vervolging in hun thuisland, ondervinden aanhoudende vertraging bij hun participatie in de Nederlandse samenleving. Sinds de invoering van de nieuwe inburgeringswet in 2022, die voorziet in meer begeleiding en taalles voor de inburgeringsplichtige statushouders, wordt de beoogde snelle en volwaardige deelname aan de maatschappij nog niet bereikt.

Tussen 2022 en 2024 ontvingen 65.000 statushouders een verblijfsvergunning. Hoewel de participatie langzaam verbetert, worden dit proces belemmerd door trage asielprocedures en de uitdagingen bij het vinden van een vaste woonplaats, wat snelle integratie bemoeilijkt. Werk blijkt daarnaast lastig te combineren met het inburgeringstraject. Van de statushouders die in 2022 een vergunning verkregen, werkte uiteindelijk 28 procent op enig moment.

Wat betreft de inburgering zelf, wachten statushouders tweemaal zo lang op een specifiek inburgeringsplan dan het doel van de nieuwe wet. Tussen 2022 en 2024 heeft slechts 22 procent van de statushouders een taalles afgerond. Een gebrek aan cursussen en verhuizingen zijn veelvoorkomende redenen voor het niet afronden van deze lessen. Tevens wordt het behalen van hogere taalniveaus onvoldoende gestimuleerd. De huidige wet draagt onvoldoende bij aan het benutten van ieders vermogen om snel en volwaardig deel te nemen aan de samenleving.