Insuline, een hormoon geproduceerd door de alvleesklier, speelt een cruciale rol in het reguleren van de bloedsuikerspiegel. Bij diabetespatiënten werkt dit mechanisme niet naar behoren; het lichaam maakt onvoldoende insuline aan of reageert er niet goed op, waardoor de bloedsuikerspiegel gevaarlijk hoog kan oplopen. Dit kan leiden tot schade aan organen zoals de ogen, nieren en bloedvaten. In Nederland kampen bijna 1,2 miljoen mensen met diabetes, een cijfer dat oploopt tot één op de zeven bij 75-plussers. Deze patiënten dienen zichzelf vaak insuline toe met een pen.

In zorginstellingen volgt de toediening van insuline een strikt individueel bijspuitschema, opgesteld door een arts of verpleegkundig specialist. Gekwalificeerde en getrainde verpleegkundigen voeren dit schema uit. Het toedienen van te veel insuline kan echter leiden tot hypoglykemie, gekenmerkt door symptomen als duizeligheid, zweten en trillen. In de meest ernstige gevallen kan dit leiden tot een coma of zelfs de dood.

Veiligheidsrichtlijnen voor het bewaren en toedienen van insuline, inclusief hygiënemaatregelen, zijn essentieel. Zorginstellingen hanteren doorgaans eigen protocollen. Medicatie wordt vaak bewaard op een medicatiekar, waarbij insuline niet altijd patiëntspecifiek is afgemeten en insulinepennen mogelijk hergebruikt worden. Soms beheren patiënten hun medicatie zelf.

De beroepsvereniging V&VN werkt momenteel aan een herziening van de richtlijn voor insulinetoediening, met aandacht voor toedieningsmethoden, pennaalden en voorlichting aan patiënten. Incidenten waarbij insuline buiten de geldende protocollen om wordt toegediend, lijken echter moeilijk te voorkomen.

Dit brengt schrijnende gevallen uit het verleden in herinnering. In 2019 werd Rahiied A. veroordeeld tot een celstraf van 20 jaar met tbs en dwangverpleging voor het doden van vier vrouwen door hen zonder medische noodzaak insuline toe te dienen. Hij kreeg tevens een beroepsverbod van 25 jaar. Eerder, halverwege de jaren negentig, overleden negen bewoners van een verpleeghuis in Delfzijl na het ontvangen van insuline van een verzorger die verklaarde dit uit 'medelijden' te hebben gedaan. Zij werd in hoger beroep veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging. Recentelijk is een medewerkster van een zorginstelling in Wierden gearresteerd op verdenking van het toedienen van insuline aan patiënten zonder medische indicatie.