Het gebruik van steenkool als energiebron heeft in 2024 een recordhoogte bereikt, wat de inspanningen om de opwarming van de aarde te beperken in gevaar brengt. Als dit recordverbruik aanhoudt, zal de temperatuurstijging de grens van 1,5 graden Celsius overschrijden.

Deze stijging in het totale steenkoolverbruik is toe te schrijven aan een flink toegenomen vraag naar elektriciteit. Dit gebeurt ondanks dat duurzame energiebronnen steenkool eerder al hadden ingehaald in de elektriciteitsproductie, dankzij exponentiële groei in de opwekking van duurzame energie.

Om de noodzakelijke emissiereducties tegen 2030 te realiseren, moet de productie van zonne- en windenergie ongeveer verdubbelen. Meer sectoren zullen moeten overstappen van fossiele brandstoffen naar elektriciteit om de doelen van het Parijsakkoord te halen. Momenteel ligt geen enkele sector op koers om deze klimaatdoelstellingen te behalen.

De inspanningen om steenkool uit te faseren lopen voor het vijfde rapport op rij ernstig achter. De huidige klimaatplannen die landen indienen met emissiereductiedoelen, zijn nu al onvoldoende om de gestelde doelen te bereiken. Een analyse van 45 terreinen, waaronder het afbouwen van steenkoolgebruik, tegengaan van ontbossing, verminderen van fossiele subsidies en stimuleren van duurzaam vervoer, onderstreept deze bevindingen. De inspanningen van de Amerikaanse president Donald Trump om het gebruik van fossiele brandstoffen te stimuleren, zullen op termijn zichtbaar worden.

Economieën zoals China en de Europese Unie kunnen de negatieve gevolgen van het steenkoolgebruik deels beperken door te blijven investeren in hernieuwbare energie. Volgende maand, in november 2025, vindt de VN-klimaattop Cop30 plaats in Brazilië. Op deze top zal de vraag centraal staan hoe de wereld weer op koers kan worden gebracht om binnen de grens van 1,5 graden opwarming te blijven.