Zes grote energieleveranciers, waaronder Vattenfall, Eneco, Essent, Energiedirect, Budget Energie en Greenchoice, hebben een dagvaarding ontvangen. De leveranciers worden ervan beschuldigd miljoenen Nederlanders met een variabel energiecontract mogelijk onterecht te hebben opgezadeld met hogere prijzen.

Deze prijsverhogingen vonden met name plaats na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne, wat resulteerde in gestegen marktprijzen voor gas en stroom. Energieleveranciers verhoogden daarop hun variabele tarieven. Klanten met variabele contracten hadden voorheen tweemaal per jaar te maken met prijswijzigingen, in januari en juli, maar vanaf begin 2022 begonnen leveranciers frequenter prijzen aan te passen.

De stichting Consumenten Competition Claims, in samenwerking met de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis, stelt dat deze prijsverhogingen niet gerechtvaardigd waren. Zij zetten een eerdere uitspraak van de Amsterdamse rechter tegen Vattenfall in maart door naar andere energieleveranciers met vergelijkbare algemene voorwaarden. De rechter oordeelde toen dat de algemene afspraken over prijswijzigingen voor variabele contracten te onduidelijk waren, waardoor Vattenfall de prijzen niet mocht aanpassen. Een advocaat gespecialiseerd in contractrecht bevestigt dat de formulering in de algemene voorwaarden te vaag en algemeen is.

Consumenten die sinds 2017 een variabel energiecontract hadden, komen in aanmerking voor de claim. Dit betreft ongeveer 40 procent van de Nederlandse huishoudens, wat neerkomt op bijna zes miljoen contracten. In 2023 hadden naar schatting tien miljoen huishoudens een variabel contract, mede doordat vaste contracten tijdens de energiecrisis nauwelijks verkrijgbaar waren.

De claimpartijen stellen dat deelnemers mogelijk duizenden euro's aan compensatie kunnen ontvangen, afhankelijk van de uitkomst van de rechtsgang. Consumenten Competition Claims draagt de kosten van de claim bij verlies, en vraagt bij winst maximaal 17,5 procent van de vergoeding.

Vattenfall brengt de zaak voor de Hoge Raad, waar het vonnis opnieuw wordt beoordeeld. Een uitspraak van de Hoge Raad wordt uiterlijk begin 2026 verwacht. De uiteindelijke doorvoering van de massaclaim, de mogelijke verzwakking ervan, of de hoogte van de compensatie voor klanten kan hierdoor worden beïnvloed.

De Consumentenbond geeft aan dat een rechtszaak lang kan duren en geeft de voorkeur aan een schikking met de leveranciers.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) onthoudt zich van advies over deelname aan de massaclaim. Wel stelt de ACM dat variabele contracten nog steeds voordeliger kunnen zijn dan vaste contracten. Huishoudens met een variabel contract worden aangemoedigd hun contractvoorwaarden te raadplegen.