Een initiatiefwetsvoorstel van D66-Kamerlid Sneller, dat de aanwijzingsbevoegdheid van de Minister van Justitie ten aanzien van het Openbaar Ministerie (OM) wil schrappen, leidt tot een verhit debat in de Nederlandse politiek. De onafhankelijkheid van de Nederlandse rechtspraak staat centraal in de discussie. Deze bevoegdheid, die al tientallen jaren niet is gebruikt, zou volgens voorstanders van het wetsvoorstel een risico op misbruik inhouden en de scheiding der machten versterken.

D66, GroenLinks-PvdA, SP, NSC, CDA, FvD en Volt steunen het voorstel. D66, NSC en SP benadrukken specifiek het risico op misbruik als argument voor schrapping. De SP ziet het voorstel als een versterking van de scheiding der machten.

Tegenstanders, waaronder VVD, BBB, SGP en JA21, pleiten voor behoud van de aanwijzingsbevoegdheid. De VVD en BBB benadrukken het belang van de bevoegdheid in uitzonderlijke situaties, zoals tijdens een crisis, en wijzen op de politieke verantwoordelijkheid van de minister voor het OM. De Raad van State deelt deze visie.

De discussie vindt plaats tegen de achtergrond van bredere zorgen over de weerbaarheid van de Nederlandse democratie. Zorgen over bemoeienis met benoemingen binnen de rechterlijke macht en de financiering van de rechtspraak spelen een rol. Vicepresident van de Raad van State, Thom de Graaf, bracht de situatie in de VS onder president Trump ter sprake, waar het in twijfel trekken van feiten door politici en aantasting van de rechtsstaat een punt van zorg vormt.