De Universiteit van Amsterdam (UvA) heeft besloten om voorlopig te stoppen met de uitwisseling van studenten met de Hebrew University of Jerusalem (HUJI). Deze beslissing is genomen uit bezorgdheid dat de samenwerking zou kunnen bijdragen aan mensenrechtenschendingen.

Een adviescommissie heeft onthuld dat de HUJI nauwe banden heeft met het Israëlische leger. De betrokkenheid van de universiteit bij onderzoeken en trainingen die gericht zijn op de defensie-industrie maakt deze situatie zorgwekkend. Het rapport van de commissie wijst erop dat deze relaties bijdragen aan systematische schendingen van mensenrechten, met name in verband met de behandeling van Palestijnen en de bezetting.

Deze samenwerking werd vorig jaar al gepauzeerd in afwachting van het advies van de commissie, terwijl de studentenruil tussen de twee instellingen sinds de jaren tachtig bestaat en jaarlijks zonder problemen werd verlengd. Tot op heden heeft de uitwisseling betrekking gehad op ongeveer tien studenten uit zowel Nederland als Israël, maar door een negatief reisadvies voor Israël zijn er sinds geruime tijd geen UvA-studenten meer naar de HUJI gegaan.

De strengere maatregelen komen na pro-Palestijnse studentenprotesten van vorig jaar, waarbij studenten een UvA-gebouw bezetten. Dit leidde tot vernielingen en resulteerde in 13 arrestaties na ingrijpen door de Mobiele Eenheid. Naast de stopzetting van de samenwerking met HUJI, heeft de UvA ook besloten om de samenwerking met enkele Hongaarse universiteiten te beëindigen. Deze instellingen zijn door de Europese Unie bestraft vanwege hun nauwe banden met premier Viktor Orbán, die wordt beschuldigd van het ondermijnen van de rechtsstaat.

Voorts worden er maatregelen genomen met betrekking tot de samenwerking met de China Scholarship Council, in het licht van zorgen over mensenrechten en de veiligheid van studenten. UvA-rector Peter-Paul Verbeek heeft aangegeven dat de universiteit niet de intentie heeft om hele landen uit te sluiten, maar dat het wel de veiligheid van kennis wil waarborgen. Samenwerkingen zullen individueel geëvalueerd worden om risico’s op mensenrechtenschendingen te vermijden.

In een opvallende ontwikkeling ontving de universiteit recent een tegenreactie naar aanleiding van een HUJI-hoogleraar die ontslag heeft genomen, nadat hij een petitie voor een wapenstilstand in Gaza ondertekende. De commissie heeft hierbij benadrukt dat dit soort acties negatieve gevolgen kan hebben voor de vrijheid van meningsuiting van UvA-studenten.